Soğuk arama yasal mı? Türkiye'de B2B soğuk arama ve e-posta kuralları

Soğuk arama yasal mı?

Soğuk arama yasal mı? Türkiye'de evet, ancak düzenlenmiştir. 6563 sayılı Kanun, telefonla ve e-postayla yapılan ticari iletişimi “ticari elektronik ileti” sayar. Tüketiciye göndermek için önceden onay gerekir. Tacir ve esnafa onay gerekmez, ama İYS kaydı, ret hakkına saygı ve gönderici kimliği şarttır.

Soğuk arama (cold calling), sizinle daha önce ilişkisi olmayan bir potansiyel müşteriyi, ondan bir istek gelmeden aramaktır. Soğuk e-posta da aynı mantıkla, tanımadığınız birine gönderilen ilk mesajdır. Hukuk açısından üç soru belirleyicidir: kimi arıyorsunuz (tüketici mi, tacir veya esnaf mı), hangi kanalı kullanıyorsunuz ve elinizdeki iletişim bilgisi kişisel veri mi.

Kanun, ticari elektronik iletiyi şöyle tanımlar: telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, elektronik posta ve kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalarla elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletiler. Tanım telefonu açıkça saydığı için satış amaçlı arama ile soğuk e-posta aynı kurallar ailesine girer. Kaynak olarak 6563 sayılı Kanun'un resmi metnini kullandık.

Bu yazı genel bilgi verir ve hukuki danışmanlık değildir. Yasalar ve Kurul kararları değişebilir; büyük bir kampanya başlatmadan önce bir avukata danışın.

Hangi kurallar geçerli: 6563, Yönetmelik, İYS ve KVKK?

Türkiye'de soğuk arama ve e-posta üç düzenlemeyle birlikte okunur. Biri iletiyi, biri sistemi, biri de kişisel veriyi düzenler.

• 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ana kuralı koyar: md. 6 onay şartını, md. 7 ileti içeriğini, md. 8 reddetme hakkını, md. 12 idari para cezalarını düzenler.
• Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik ayrıntıları verir: kimlik bilgilerinin nasıl yazılacağı, ret bildiriminin nasıl alınacağı, şikâyetin nasıl yapılacağı. Yönetmeliğin güncel metni Mevzuat Bilgi Sistemi'nde yayımlanıyor.
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) iletişim bilgisi bir kişiyi belirlenebilir kılıyorsa devreye girer.

İYS (İleti Yönetim Sistemi), Yönetmelik'te “ticari elektronik ileti onayı alınmasına, reddetme hakkının kullanılmasına ve şikâyet süreçlerinin yönetilmesine imkân tanıyan sistem” olarak tanımlanır. Yönetmelik md. 5/2'ye göre ticari elektronik ileti göndermek isteyen gerçek ve tüzel kişiler İYS'ye kaydolur. Yani soğuk arama veya soğuk e-posta yapan her ajans, serbest çalışan ve şirket kendi kaydını yaptırmalıdır.

Tacir ve esnafa soğuk arama ve e-posta için onay gerekir mi?

Hayır, ama bazı koşullar hâlâ geçerli. Kanun md. 6/2: “Esnaf ve tacirlere önceden onay alınmaksızın ticari elektronik iletiler gönderilebilir.” Yönetmelik md. 6/3 bunu tamamlar: tacir veya esnaf alıcı md. 9'daki reddetme hakkını kullandıysa, onayı alınmadan ileti gönderilemez. Telefon numarası da Yönetmelik'in tanımına göre “elektronik iletişim adresi” olduğu için aynı mantık aramalar için de geçerlidir.

Tacir ve esnafa ulaşmadan önce şu sırayı izleyin:

1. Alıcının statüsünü doğrulayın. Şirket (tacir) veya esnaf mı, yoksa tüketici ya da esnaf sayılmayan bir serbest meslek mensubu mu? Emin değilseniz onay gerektiren grup gibi davranın.
2. Kendinizi İYS'ye kaydedin. Gönderici olarak kayıt yükümlülüğü size aittir (Yönetmelik md. 5/2).
3. Alıcının e-posta adresini veya telefon numarasını İYS'ye kaydedin ve ret hakkını kullanıp kullanmadığını kontrol edin. Yönetmelik md. 6/6 tam olarak bunu ister.
4. Gönderici kimliğinizi yazın. E-postada tacirler için MERSİS numarası ve ticaret unvanı, esnaflar için ad soyad ve T.C. veya vergi kimlik numarası bulunur. Sesli aramada tacirler için ticaret unvanı, esnaflar için ad soyad söylenir (md. 8).
5. Mesajın niteliğini belirtin. İçerikten anlaşılmıyorsa “tanıtım” veya “kampanya” gibi bir ibare kullanılır: e-postada konu satırında, sesli aramada görüşmenin başında (md. 8/6).
6. Her iletide ret imkânı sunun. Ret, iletinin geldiği kanaldan kolay ve ücretsiz olmalıdır (md. 9).
7. Ret gelince durun. Talep size ulaştıktan sonra üç iş günü içinde ileti göndermeyi bırakır ve ret bildirimini yine üç iş günü içinde İYS'ye iletirsiniz (md. 9/6 ve 10).

Alıcıya göre kurallar nasıl değişir?

Tablo yukarıda açılan maddeleri özetler, orijinal metinlerin yerine geçmez.

Kimler tacir veya esnaf sayılmaz?

Her işletme sahibi tacir veya esnaf değildir. Bu fark gerçek bir kararda görülüyor: bir şirket, avukat bürolarına yazılım sattığı için internet arama motorlarından avukatların iş e-postalarını toplamış ve onay almadan reklam e-postası göndermişti. Şirket, 6563 md. 6'daki “esnaf ve tacirlere önceden onay alınmaksızın” hükmüne dayandı.

Kurul bunu kabul etmedi. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu md. 11, tacirlik ve esnaflığı avukatlıkla birleşemeyen işler arasında sayar; Kurul bu yüzden avukatların ne esnaf ne tacir sıfatıyla hareket edemediğini, dolayısıyla onay almadan ticari ileti gönderilemeyeceğini belirtti. 2022/861 sayılı karar özeti bu gerekçeyi ayrıntılı veriyor.

Karar avukatlarla ilgilidir. Diğer serbest meslek gruplarının durumu için kendi meslek kanunlarına bakmak ve emin değilseniz hukuki görüş almak gerekir. Haritalar'daki bir kayıt, işletmenin tacir mi, esnaf mı, serbest meslek mi olduğunu size söylemez. Bir avukatın kendi müşterilerini hangi kanallardan bulduğunu merak ediyorsanız avukat olarak müşteri bulma rehberi yedi kanalı anlatıyor.

İş e-postası kişisel veri midir? KVKK e-posta pazarlamaya ne diyor?

Bir iş e-postası, kimliği belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiye ilişkinse kişisel veridir. 6698 sayılı Kanun kişisel veriyi tam olarak böyle tanımlar. info@firma.com gibi genel bir adres ile bir kişinin adını taşıyan adres aynı şey değildir; ikincisi tanım gereği kişiyi belirlenebilir kılabilir. Bu durumda 6563'ün B2B istisnası olsa bile veri koruma kuralları ayrıca işler.

Kurul'un 2022/861 sayılı kararında ana noktalar şunlardı:

• E-posta adresi arama motorlarında herkesin erişimine açıktı. Kurul bunun “alenileştirme” sayılabileceğini kabul etti.
• Ancak verinin açık olması her amaç için işlenebileceği anlamına gelmez. Adres avukatlık mesleğine yönelik iletişim için açılmıştı; pazarlama bu amacın dışında kalıyordu.
• Sonuç: 6698 md. 5'teki işleme şartlarından hiçbiri sağlanmadığı için şirkete 6698 md. 18 uyarınca 150.000 TL idari para cezası verildi. Şirket ayrıca ilgili kişinin bilgi talebini yanıtsız bıraktığı için de uyarıldı.

Kurum, 21 Temmuz 2026'da yayımladığı kamuoyu duyurusunda bu çizgiyi pekiştirdi. Duyuru, referans yoluyla veya üçüncü kişilerden alınan telefon numaraları ve e-posta adresleriyle yapılan sesli arama ve SMS pazarlamasını konu alıyor. Verinin üçüncü bir taraftan gelmesi tek başına bir hukuki dayanak sağlamaz; aydınlatma yapılmalı ve gerektiğinde açık rıza alınmalıdır. Ayrıca görüşmeyi sonlandırmamak veya SMS'e olumsuz yanıt vermemek gibi pasif davranışlar tek başına geçerli açık rıza sayılmaz.

Bu yüzden “kvkk e-posta pazarlama” sorusunun cevabı iki katmanlıdır: önce 6563'e göre iletiyi gönderme hakkınız olup olmadığına, sonra 6698'e göre kişisel veriyi işleme dayanağınız olup olmadığına bakarsınız. Google Haritalar verisi ve KVKK ilişkisi için Google Haritalar'dan veri çekme ve GDPR yazımızı da okuyun.

Kurallara uymazsam ne ceza alırım ve şikâyet nasıl yapılır?

6563 md. 12 idari para cezası öngörür. Tutarlar her yıl güncellenir; Kanun'un sonundaki tabloya göre 1 Ocak ile 31 Aralık 2026 arasında şu sınırlar uygulanır:

Yönetmelik md. 13'e göre şikâyet konusu işlemlerde ispat yükümlülüğü gönderene aittir. Şikâyet, iletinin gönderildiği tarihten itibaren üç ay içinde e-Devlet, İYS veya Ticaret Bakanlığı internet sitesi üzerinden yapılabilir (md. 14). Bir tacir şikâyetçi olursa MERSİS numarasını, esnaf olursa bu durumu belirtir. Bu nedenle onay, ret ve gönderim kayıtlarınızı saklamak savunmanızın temelidir.

KVKK tarafındaki yaptırım ayrıdır: yukarıdaki karar 6698 md. 18 kapsamında verilmiştir ve 2022 tarihli tutarı gösterir. Güncel tutarı Kurum'un internet sitesinden kontrol edin.

Google Haritalar'dan bulduğum işletmelere soğuk arama ve e-posta yapabilir miyim?

Evet, ancak listenin Google Haritalar'dan gelmesi hukuki durumu belirlemez; belirleyen alıcının statüsü, kanal ve verinin kişisel veri olup olmadığıdır. Haritalar'daki işletme telefonu, o numarayı aramanın serbest olduğu anlamına gelmez; yukarıdaki İYS ve ret kontrolü yine yapılmalıdır. Veri toplamanın kendisi ayrı bir sorudur: işletme verileri için web kazıma yasal mı yazısı bu tarafı anlatır.

Vonsel'in rolü liste kurmaktır. Google Haritalar'da arama yapıp Start'a bastığınızda Vonsel, haritayı gezerken işletme sonuçlarını toplar. Google Haritalar işletme e-postası vermediği için Vonsel, erişilebilir işletme web sitelerini ziyaret ederek yayımlanmış e-postaları, ek telefon numaralarını ve desteklenen sosyal ağ bağlantılarını arar; ne bulacağı her sitenin yayımladığına bağlıdır. İşletmeleri haritada tutar, aşamaya göre düzenler, not, etiket ve özel alan kullanırsınız. Bu da “kime ulaşılmayacak” bilgisini işaretlemeyi kolaylaştırır. Çıkarma adımını görmek için tutorial videosunu izleyin.

Ücretsiz çıkarma ayda 200 işletmeyi kapsar. Plan ayrıntıları ve sınırlar için fiyatlandırma sayfasına bakın. Vonsel hukuki dayanağınızı belirlemez ve İYS kontrolü yapmaz; her işletmeye nasıl ulaştığınızın sorumluluğu sizdedir.

Arama odaklı çalışıyorsanız, ekibinizin gerçekten arayabileceği bir liste için işletme telefon numarası listesi rehberine, e-posta tarafında ise web sitelerinden yayımlanmış adresleri bulmayı anlatan işletme web sitelerinden e-posta çekme yazısına bakabilirsiniz. Kişiye ait bir adresi bulmak ayrı bir iş ve ayrı bir hukuki soru olduğu için birinin e-posta adresini bulma yöntemlerini okurken KVKK bölümünü aklınızda tutun.

Yurt dışındaki işletmelere soğuk e-posta gönderirsem ne olur?

Türkiye dışındaki alıcılara yazıyorsanız hedef ülkenin kuralını ayrıca kontrol edin; 6563'ün tacir ve esnaf istisnası başka ülkelerde karşılık bulmayabilir. Örnek olarak ABD'de FTC, CAN-SPAM kılavuzunda yasanın işletmeden işletmeye e-postalar için istisna tanımadığını, ret taleplerinin 10 iş günü içinde yerine getirilmesi gerektiğini ve kurallara aykırı her ayrı e-posta için 53.088 dolara kadar ceza öngörüldüğünü belirtir.

Avrupa Birliği alıcıları için GDPR ve e-Gizlilik kuralları ayrıca geçerlidir; bu konudaki kapsamlı çerçeveyi yukarıda bağlantısını verdiğimiz GDPR yazısında bulabilirsiniz. Birleşik Krallık, Kanada ve Avustralya gibi diğer pazarlarda kurallar ülkeye göre belirgin biçimde farklıdır; o pazarlara göndermeden önce ilgili ülkenin düzenleyici kurumunun yayımladığı güncel metni okuyun.

Kısa özet

• Soğuk arama ve soğuk e-posta Türkiye'de yasal, ama her ikisi de 6563 kapsamında ticari elektronik iletidir.
• Tüketiciye onay, tacir ve esnafa İYS kaydı ve ret kontrolü gerekir. Avukat gibi esnaf sayılmayan gruplarda onay aranır.
• Kişinin adını taşıyan iş e-postası kişisel veri olabilir; KVKK Kurulu pazarlama amaçlı kullanımı ayrıca denetler.
• Kimlik bilgisi yazın, ret imkânı sunun, ret gelince üç iş günü içinde durun ve kayıtlarınızı saklayın.

Kaynaklar

• 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (Mevzuat Bilgi Sistemi): ticari elektronik ileti tanımı, onay ve tacir/esnaf istisnası (md. 6), içerik (md. 7), ret hakkı (md. 8) ve 2026 idari para cezası tablosu (md. 12).
• Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik: İYS kaydı, tacir ve esnaf için ret kontrolü, kimlik bilgileri, ret bildirimi, ispat yükümlülüğü ve şikâyet süreci.
• KVKK Kurulu 2022/861 sayılı Karar Özeti: arama motorundan toplanan iş e-postası, alenileştirme sınırı, avukatlar için B2B istisnasının uygulanmaması ve 150.000 TL ceza.
• KVKK, Üçüncü Kişilerden Elde Edilen Kişisel Verilerin Reklam ve Pazarlama Amaçlı Kullanılmasına İlişkin Kamuoyu Duyurusu: üçüncü kişiden gelen verinin dayanak olmadığı ve pasif davranışın açık rıza sayılmadığı.
• FTC, CAN-SPAM Act: A Compliance Guide for Business: ABD'de B2B e-posta için istisna olmaması, 10 iş günü ret süresi ve ihlal başına ceza üst sınırı.